Soalan macam ini selalu muncul bila Ringgit lemah:
“Kalau nak lindung nilai duit, simpan USD atau emas lagi bagus?”
Dulu saya pun mudah fikir macam itu.
Kalau Ringgit lemah, USD nampak kuat.
Kalau dunia tak menentu, emas pula nampak menarik.
Tetapi semakin lama saya belajar, saya rasa soalan ini sebenarnya bukan tentang mencari pemenang.
Soalan yang lebih tepat ialah:
“Saya perlukan USD untuk apa, dan saya perlukan emas untuk apa?”
Sebab kedua-duanya buat kerja yang berbeza.
USD Itu Mata Wang
USD ialah mata wang.
Ia digunakan untuk:
- transaksi antarabangsa,
- perjalanan,
- pembayaran dalam USD,
- simpanan mata wang asing,
- atau sebagai sebahagian daripada aset kewangan global.
Kalau kita tahu ada perbelanjaan dalam USD, masuk akal untuk simpan sebahagian dalam USD.
Contohnya:
- anak belajar di luar negara,
- sering travel,
- beli servis atau produk dalam USD,
- atau ada komitmen yang memang berdenominasi USD.
Dalam keadaan itu, kita bukan sekadar “spekulasi USD naik”.
Kita sedang padankan mata wang dengan perbelanjaan masa depan.
Emas Pula Bukan Mata Wang Harian
Emas bukan sesuatu yang kita guna untuk bayar bil elektrik atau makan di kedai.
Ia lebih sesuai dilihat sebagai:
- penyimpan nilai jangka panjang,
- diversifier,
- aset fizikal,
- dan sebahagian daripada perlindungan kewangan.
Emas juga mempunyai pasaran global yang besar dan digunakan sebagai aset rizab oleh bank pusat di samping mata wang utama seperti USD. World Gold Council melaporkan emas kekal komponen penting dalam rizab global, dengan faktor seperti prestasi ketika krisis, diversifikasi dan fungsi penyimpan nilai jangka panjang antara sebab utama bank pusat memegangnya.
Jadi fungsi emas dan USD memang ada sedikit overlap.
Tetapi mereka tetap bukan benda yang sama.
Bila Ringgit Lemah, USD Nampak Menarik
Ini logik.
Kalau USD mengukuh berbanding Ringgit, orang yang memegang USD akan nampak nilai dalam RM meningkat.
Tetapi jangan lupa:
mata wang bergerak dua arah.
Bank Negara Malaysia sendiri menggunakan kadar pertukaran fleksibel dan tidak mensasarkan satu paras tertentu untuk Ringgit. Nilai pertukaran boleh berubah mengikut keadaan pasaran, ekonomi dan faktor global.
Maksudnya kalau beli USD semata-mata kerana:
“Ringgit mesti jatuh lagi.”
Kita sebenarnya sedang membuat pertaruhan terhadap kadar pertukaran.
Dan pertaruhan itu boleh salah.
Emas Pun Boleh Turun
Sama juga dengan emas.
Bila orang kata:
“Kalau dunia kacau, emas mesti naik.”
Saya tak suka perkataan mesti.
Emas memang sering digunakan sebagai safe haven, tetapi ia masih boleh volatile dan bergerak berbeza mengikut keadaan pasaran.
Hubungan antara USD dan emas juga tidak tetap. Secara sejarah memang sering ada hubungan songsang tertentu, tetapi ia bukan hukum yang berlaku setiap masa.
Sejauh Mana Emas Itu Safe Haven?
Jadi Mana Lagi Bagus?
Bagi saya, bergantung kepada fungsi.
USD lebih masuk akal kalau:
- ada perbelanjaan masa depan dalam USD,
- sering travel,
- ada pendapatan atau komitmen dalam USD,
- atau memang mahu sebahagian simpanan dalam mata wang asing.
Emas lebih masuk akal kalau:
- matlamat lebih panjang,
- mahu diversifikasi,
- mahu sebahagian aset di luar sistem mata wang,
- atau mahu simpanan yang tak terlalu mudah dibelanjakan.
Kalau tak ada sebab yang jelas untuk pegang USD, saya tak akan beli USD semata-mata kerana takut Ringgit.
Begitu juga dengan emas.
Saya tak akan beli emas semata-mata kerana takut dunia akan runtuh.
Jangan Tukar Semua Ringgit Kepada USD
Kadang-kadang bila Ringgit lemah, mudah muncul rasa:
“Baik tukar semua kepada USD.”
Bagi saya itu terlalu ekstrem.
Kita hidup di Malaysia.
Bil kita dalam Ringgit.
Makanan dalam Ringgit.
Rumah dalam Ringgit.
Komitmen keluarga dalam Ringgit.
Jadi kita tetap perlukan Ringgit.
Kalau semua simpanan berada dalam USD, kita pula terdedah kepada risiko kadar pertukaran dari arah bertentangan.
Kita cuma menukar satu risiko kepada risiko lain.
Jangan Tukar Semua Simpanan Kepada Emas Juga
Prinsip yang sama.
Kalau semua simpanan jadi emas, kita kehilangan kecairan untuk kehidupan harian.
Sebab itu saya lebih suka fikir dalam bentuk lapisan.
Tunai Ringgit untuk hidup.
Dana kecemasan untuk perkara tak dijangka.
USD kalau ada keperluan mata wang asing.
Emas untuk sebahagian simpanan jangka panjang dan diversifikasi.
Bukan semua benda perlu masuk satu bakul.
Patut Simpan Duit Dalam Bank atau Tukar Kepada Emas? Ini Cara Saya Melihatnya
Kalau Kerja Freelance Macam Saya?
Ini satu lagi sudut yang saya sendiri rasa penting.
Sebagai freelancer, kadang-kadang kita boleh menerima bayaran daripada client luar negara atau berada dalam industri yang banyak menggunakan USD.
Bila itu berlaku, saya lebih suka fikir secara praktikal.
Kalau ada keperluan dalam USD, mungkin tak perlu terus tukar semuanya kepada Ringgit.
Sebahagian boleh kekal dalam mata wang asal jika memang ada kegunaan yang jelas.
Tetapi kalau semua perbelanjaan keluarga dalam RM, saya tetap akan tukar secukupnya untuk kegunaan hidup.
Saya tak mahu simpan USD hanya kerana rasa ia “lebih kuat”.
Bagi saya, setiap mata wang perlu ada tugasnya.
USD Ada Satu Kelebihan Yang Emas Tak Ada
USD ialah mata wang yang boleh digunakan terus dalam sistem kewangan global.
Kalau kita perlu bayar sesuatu dalam USD, kita tak perlu jual aset terlebih dahulu.
Itu sangat berguna.
Tetapi itu juga bermaksud USD masih sebahagian daripada sistem fiat.
Ia dipengaruhi kadar faedah, polisi monetari, ekonomi Amerika dan permintaan global terhadap dolar.
Emas pula tidak mempunyai pengeluar mata wang atau central bank yang boleh mencetaknya.
Itu antara sebab sesetengah orang suka memegang emas sebagai aset yang berbeza daripada mata wang.
Emas Ada Satu Kelebihan Yang USD Tak Ada
Kalau kita pegang emas fizikal, kita memegang aset itu sendiri.
Ia bukan liability bank.
Ia bukan deposit mata wang asing.
Ia bukan janji bayaran daripada pihak lain.
Tetapi kelebihan itu datang bersama tanggungjawab:
- penyimpanan,
- keselamatan,
- spread,
- dan risiko harga.
Kelemahan Emas Yang Ramai Orang Tak Cerita
Jangan Kejar Apa Yang Sedang Naik
Ini perangkap yang sama dalam banyak aset.
Ringgit lemah → semua nak USD.
Emas naik → semua nak emas.
Saham naik → semua nak saham.
Bila sesuatu dah menjadi topik hangat, kita mudah beli kerana rasa:
“Kalau tak masuk sekarang, aku tertinggal.”
Saya lebih suka mula dengan tujuan.
Kalau memang ada sebab nak pegang USD, pegang.
Kalau memang emas sesuai dengan pelan, simpan.
Tetapi jangan tukar strategi setiap kali headline berubah.
Kalau Saya Nak Simpan Kedua-duanya?
Tak salah.
Malah untuk sesetengah orang, itu mungkin lebih masuk akal.
Contohnya:
- Ringgit untuk hidup,
- USD untuk keperluan luar negara,
- emas untuk diversifikasi jangka panjang.
Jumlahnya bergantung kepada kehidupan sendiri.
Tak ada formula universal.
Orang yang anak belajar di Amerika mungkin perlukan lebih banyak USD.
Orang yang langsung tak ada perbelanjaan luar negara mungkin tak perlukan banyak.
Orang yang sudah ada banyak aset kewangan mungkin mahu sedikit emas sebagai diversifier.
Semua bergantung pada konteks.
Kalau Baru Nak Mula Simpan Emas
Jangan beli hanya sebab takut Ringgit lemah.
Faham dulu tujuan.
Faham spread.
Faham tempoh simpanan.
Kemudian mula kecil.
Cara Simpan Emas Untuk Pemula — Mula Dengan Betul, Bukan Mula Dengan Banyak
Sekadar Renungan
Saya tak rasa kita perlu memilih satu kem:
“Team USD.”
atau
“Team emas.”
USD ada fungsi.
Emas ada fungsi.
Ringgit pun ada fungsi.
Masalah bermula bila kita beli sesuatu bukan kerana kita faham kegunaannya, tetapi kerana kita takut.
Bagi saya, prinsip yang lebih tenang ialah:
Pegang mata wang yang kita perlukan. Simpan aset yang sesuai dengan matlamat. Jangan cuba meneka semua pergerakan pasaran.
Kalau Ringgit lemah hari ini, itu bukan automatik bermaksud semua duit perlu ditukar kepada USD.
Kalau emas naik hari ini, itu juga bukan bermaksud semua simpanan perlu masuk emas.
Yang penting bukan cari aset yang sentiasa menang.
Yang penting ialah bina kewangan yang masih berfungsi walaupun dunia berubah.
